سرویس صندلی داغ | کد خبر: 18243
تاریخ انتشار: 1393/12/29 - 09:08:04

یادداشت میهمان؛ محمد حسن بهنام فر

سیمای پهلوانی در گود کشتی باچوخه

اسفراین - سپهرآیین - وزش روح بخش نسیم پهلوانی چند روزی است در اسفراین آغاز شده است، «سیمای پهلوانی در گود کشتی باچوخه اسفراین» روایتی است خواندنی که به قلم دکتر «محمد حسن بهنام فر» مدیر فرهنگی مجتمع آمورش عالی فنی و مهندسی(دانشگاه صنعتی) اسفراین نگاشته شده است که در ادامه می خوانید.
سیمای پهلوانی در گود کشتی باچوخه,
سپهرآیین ، کشتی از دیرینه ترین ورزش هاست که ریشه ای عمیق و تنومند در پیشینه و تاریخ ایران زمین دارد. این ورزش از آن دسته ورزش هایی است که فلسفه ای بس نمادین و ژرف در آن نهفته است چرا که کشتی گرفتن علاوه بر صورت بیرونی و ظاهری آن که همان آداب کشتی گرفتن است، عواملی درونی و باطنی دارد که بهره گرفته از بن مایه ای آیینی، دینی و نمادین و همسنگ با رفتار و کردار جوانمردان و پهلوانان است.
از این رو برای این ورزش، می¬توان عنوان آیین به کار برد. رنه گنون دربارة آیین می نویسد: « آیین در اصل مبین چیزی است که بر وفق نظم انجام می گیرد » ( لوک بنوا، جهان اسطوره شناسی، صفحه 41 ). بنابر تعریف، منظور از آیین سلسله اعمالی است که برای برآوردن نیازهای اساسی صورت می گیرد؛ اعمالی که باید بر وفق ضرباهنگی مطلوب انجام شوند.
کشتی با چوخه، آیینی است که خاستگاه آن به دورترین روزگار آدمی می رسد.
اسفراین مهد کشتی با چوخه و آیین پهلوانی به شمار می رود. این آیین معروف آیینه تمام نمای انسان کامل و بیانگر ژرف ترین خواسته های اوست و مانند بسیاری از آیین ها، می کوشد تا به انسان یگانگی بخشد.
این آیین همچنین در پی رمزهایی است که تلاش می کند از آنها حفاظت و حراست کند. آیین یاد شده، در بر گیرنده پیمان، دوستی، وفاداری، جوانمردی، فروتنی و گذشت، صفا، ترک لذات دنیا، دین دوستی، حسن خلق و پاک نظر بودن و میهن دوستی است؛ یا به سخن دیگر بیانگر گفتار نیک، کردار نیک، پندار نیک است.
همچنین، اسطوره هایی از خدایان، ایزدان و بزرگان دین را در بر می گیرد و می کوشد تا با تکرار و تمرین، آنها را جان دار و زنده نگاه دارد.
مرکز این آیین، گودی بوده که نامهای مختلفی در مناطق داشته است.
این گودها، مقصود و هدف پرورش
روح و جسم و آموزش آیین جوانمردی است و ورزشکاران را تنها به منظور کشتی گرفتن و برتری جسمانی آموزش نمی دادند، بلکه در آن به خودسازی، مراقبت و مرامِ مردانگی هم مزین می کردند.
در روزگار باستان، کشتی گرفتن عملی نمادین بود. در مسابقات کشتی با نوعی کشمکش میان احساسات انسانی که از یک سو سبب خواری می شود و از سوی دیگر منجر به حیات تفکر آمیز و حکمت می شود‌، تشابهی یافت می شود.
این آیین در دوره اسلامی با مفهومی پیوند خورده و یکی از عمیقترین مفاهیم آیینی را رقم زده است: «فتوت و جوانمردی».
کلمه فتوت، معادل کلمه جوانمردی است و کلمه فتی که فتون از آن ساخته شده، کسی است که نفس او به کدورت های بشری آلوده نشده و به نهایت کمال رسیده است. فتوت به معنای داشتن صفات حمیده و اخلاق پسندیده نیز هست و مظهر فتوت را حضرت ابراهیم دانسته اند.
او نخستین کسی است که از دنیا و لذات آن مجرد گشت. سرانجام سید فتوت، پیامبر اعظم اسلام (ص) است و پس از او امیرمومنان، حضرت علی (ع) که قطب فتوت است.
سرزمین اسفراین با قدمت تاریخی و کهن خود، بر مردانگی و پهلوانی در گذشته های دور زبانزد بوده است و امروزه برای پاسداشت آیین کشتی با چوخه می بایست، تلاش بسیاری کرد. آیینی که فرهنگ جوانمردی را هم در دل خود دارد.
آیین کشتی با چوخه در اسفراین به شکل جشنواره ای مردمی، یکی از منحصربفردترین آیین های موجود به حساب می آید.
این آیین هر ساله در چهاردهمین روز از سال جدید با شکوه و نظم خاصی برگزار می شود.
خوشبختانه در سالهای اخیر، مسئولین دلسوز اسفراین تلاشهای بسیاری انجام داده و این آیین، در سطح بین المللی و جهانی مطرح شده است.
به زعم نویسنده آنچه در این میان نیاز است که مورد احیا قرار گیرد، فرهنگ جوانمردی و فتوت است؛ مسئله ای که در دنیای امروزی کمتر بدان توجه می شود.
فرهنگ جوانمردی با آیین کشتی با چوخه پیوند وثیق و تنگاتنگی دارد.
قطعا آیین کشتی اسفراین، با احیای فرهنگ جوانمردی و فتوت می تواند گاههای محکمی در احیای کرامت
انسانی بردارد.
خداوند را شاکریم که اسفراین هر ساله میزبان خوبی برای برگزاری جشنواره مردمی، فرهنگی آیینی کشتی باچوخه بوده است، مسئولین هم تلاشهای زیادی انجام داده و این برنامه از دغدغه های اصلی آنها بوده است. امسال نیز که زمان چندانی تا برگزاری این جشنواره مردمی باقی نمانده، جهت احیای فرهنگ فتوت نیز باید تلاش نمود.
بیشترین سخن نگارنده با ورزشکاران محترم است، چرا که برای نهادینه شدن، فرهنگ فتوت، می بایست ابتدا از خود ورزشکاران شروع کرد. کسانی که قطعا در گود مسابقه، زحمات زیادی می کشند و در تمرینات و اردوها، سختی بسیاری متحمل می شوند.
هیچ کس منکر زحمات آنها نبوده و نیست، اما مسئله ای که مطرح است، فرهنگ پهلوانی می باشد، کشتی باچوخه قابلیت این را دارد که خود الگویی برای فرهنگ فتوت و جوانمردی باشد.
با نگاهی گذرا به گذشته ای نه چندان دور همه می دانیم که فرهنگ خاصی در کشتی با چوخه جاری بوده است؛ چوخه گیران قبل از پیکار وضو می گرفتند تا از هر نظر پاک باشند، قبل از مسابقه، نماز خوانده و همواره با ذکر
اسماءالهی بودند.
به سادات احترام خاصی قائل بوده و قبل از شروع مسابقات دست سیدی را می بوسیدند تا جدش در موفقیت آنان کمک و یاری فرماید، معتقد بودند اگر زودتر از رقیب پا به میدان مبارزه بگذارند شکست خواهند خورد.
دستگیری نیازمندان همیشه در نظر پهلوانان بوده است و هر منطقه پهلوانان خود را نه تنها الگوی ورزشی بلکه الگوی رفتاری هم در نظر می گرفتند.
ورزشکاران پنهانی به ضعفا کمک کرده و همواره سنگ صبور دیگران بودند. رقیب برای آنها رفیق بود و برای یکدیگر احترام خاصی قائل بودند، حتما داستان پوریای ولی در فرهنگ فتوت را همه شنیده اند، پوریای ولی الگوی جوانمردان بوده است.
نوع تعامل با رقبا جزء اصلی ترین مباحث فرهنگ فتوت است که ورزشکاران بیشتر به این امر توجه کنند.
استقلال فکری و عدم وابستگی به گروه یا جریانات یکی دیگر از اصول مهم فرهنگ فتوت است.
این امر  البته در اسفراین وجود نداشته و ورزشکاران با استقلال وارد میدانها می شوند، اما شاید مواردی بوده باشد که استقلال ورزشکار را خدشه دار کرده باشد، لذا با تمسک به فرهنگ جوانمردی می بایست باندبازی و دسته بندی های قبل از پیکار را کنار گذاشت.
امید است ورزشکاران محترم با تمسک به مولا علی(ع) و احیای فرهنگ جوانمردی، قدمهای محکمی در شناسایی و بزرگداشت آیین کشتی باچوخه بردارند. مسئولین و مردم نیز در این امر تلاش کنند.
دکتر محمد حسن بهنام فر
مدیر فرهنگی دانشگاه صنعتی اسفراین

 


نظرات شما
یه سیما | 1394/01/03
0
اقا تقلبه من اسمم سیما ونام خوانوادهگیمم پهلوانیه
با تشکر
نظر شما ثبت و پس از بررسی انتشار میابد.
ارسال نظر
نام :
ایمیل
نظر